Trong văn hóa giao thông, người Việt Nam vẫn bị chê là hiếu thắng. Chỉ cần ra đường, bỏ thời gian quan sát sẽ thấy cái nhận xét đó đâu phải là quá đáng.

          Vì sao bi kịch vượt đèn đỏ tới nay vẫn chưa hạ màn? Sáng vượt, chiều vượt, đêm vượt. Cứ nghĩ chỉ những lúc vội, cần đi nhanh, người ta mới vượt. Nhưng sự thực, cứ lúc nào vượt được là người ta sẵn sàng vượt. Không chỉ đám thanh niên hư hỏng mà cả những ông già tóc hoa râm, đám trẻ thích làm người lớn, thậm chí ngay cả phụ nữ cũng vô tư vượt. Không phải là người ta không thể chờ 30 giây để đến đèn xanh mà chỉ vì người ta không muốn nhường nhau, chỉ sợ thiệt cho mình. Người đèn xanh được đi, nhưng kẻ gặp đèn đỏ cũng không chịu dừng lại vì họ sợ chậm một tí, người khác sẽ vượt qua mình.

          Cách đây không lâu, một tai nạn thương tâm đã xảy ra tại ngã tư Cổ Nhuế-Phạm Văn Đồng làm hai người chết tại chỗ, gây tắc đường suốt mấy giờ đồng hồ. Nguyên nhân cũng chỉ vì người tham gia giao thông không chịu nhường nhau. Tại đây đã có hệ thống đèn tín hiệu nhưng ai cũng muốn đi nhanh nên chẳng ai chờ ai. Hệ quả là xe máy đâm phải ô tô, xe nát, người chết. Đám đông xúm xuýt lại, kẻ thương, người trách. Giá như họ chịu hiểu luật và nhường nhau một tí thì đã không xảy ra cơ sự buồn bã, thương đau ấy.

          Cứ nhìn những cảnh đường phố kẹt cứng người là hiểu, thật khó để khuyên người ta nhường nhau. Chúng ta đang tham gia giao thông bằng tâm lí của những kẻ ích kỉ, chỉ biết nghĩ cho mình. Dù không có lí do để đi nhanh nhưng người ta vẫn muốn tranh đường, vượt lên để đi trước thiên hạ, dù chỉ nửa bánh xe. Ô tô tranh đường của xe máy, xe máy lấn đường của xe đạp, xe đạp lại bị đẩy lên vỉa hè, còn người đi bộ thì chẳng còn lối đi. Vậy là đường đã tắc lại càng tắc hơn. Giá như chúng ta biết nhường nhau, dù chỉ là một ít thôi thì chuyện tắc đường, kẹt xe đã không bị đẩy lên thành “bi kịch” như hiện nay.  

          Nhưng cũng cứ phải hỏi, người ta cố tranh nhau vượt lên như thế để làm gì? Mấy ông công chức, bằng cấp đầy mình, học thức thì cứ gọi là cao vời vợi, thế mà ra đường vẫn cứ tranh nhau với đám trẻ con và mấy bà bán xôi. Liệu rằng ông công chức tranh đường, nhanh hơn thiên hạ được 15 phút thì ông có đem 15 phút quí giá ấy phục vụ cho công việc không? Hay là lại chè chén, bù khú ở một quán cóc nào bên đường, nhâm nhi tách trà nóng, coi như “tự thưởng” cho thành tích của mình. Điều này không phải là đặt điều đâu. Tôi đã từng vào một Bộ nọ mới thấy công chức của ta sử dụng “8 giờ vàng ngọc” như thế nào. 9 giờ sáng, mới chỉ có ông  Bộ trưởng mở cửa phòng, còn lại đều bận ăn sáng ở đâu đó. Có lẽ những người ấy cũng đang bận tranh đường ở đâu đó?

Đi xe buýt nhiều cũng thấy có những cảnh thật chướng mắt. Cái cảnh thanh niên ngồi, ông già đứng đã như “chuyện thường ngày trên xe buýt”. Một lần, trên chuyến xe 35 đông nghẹt người, tới điểm Chùa Hà, một cụ già bước lên xe. Tay vẫn còn chống gậy, anh bán vé cũng chẳng đỡ ông cụ, chỉ lăm lăm cái vé trực thu tiền. Hàng trăm hành khách trên xe nhìn ông già một cách thông cảm rồi lại vui vẻ ngồi xuống cái ghế của mình. Nhiều người tỏ vẻ không bằng lòng về thái độ hành xử của thanh niên bây giờ. Thế nhưng cánh thanh niên cũng chẳng mấy người để ý tới những điều phàn nàn đó. Cứ bước chân lên xe là phải giành giật nhau từng chỗ ngồi. Chẳng có ai là nghĩ tới chuyện nhường nhịn người khác.

Thói quen tham gia giao thông tuỳ tiện chính là nguyên nhân dẫn tới luật lệ không được tôn trọng. Người ta không cần biết tới đèn tín hiệu, tới làn đường, tới biển chỉ dẫn, chỉ cốt đi nhanh, thoả mãn thói hiếu thắng của bản thân. Hình như ai cũng nghĩ, nhường người khác là thiệt cho mình. Và cái lí do để người ta chẳng chịu nhường nhau lại là: hãy nhìn xem, người khác cũng đâu có nhường ta?

 Bài học tham gia giao thông văn minh là mỗi chúng ta ra đường hãy biết nhường nhịn nhau. Chỉ có điều, nhìn vào thực tế mới thấy, mong ước đó vẫn còn xa lắm.