Nếu có một điều ước cho Hà NộI thì tôi sẽ muốn nguyên một con đường trồng toàn hoa Sưa. Hoa Sưa nhiều người hay đọc nhầm thành hoa sữa, nên có một nhóm bạn yêu cây hoa này ở Hà Nội phải viết thành hoa Xưa để tránh nhầm, trong Nam có một tên gọi khác nghe cổ kính hơn gọi là cây hoa Tử Đằng.

Ảnh: HHX- Box Sở thích- ttvnol

Tôi biết được điều này nhờ cuối năm ngoái nhân đưa một cô bạn trong Nam đi chơi Hà Nội vào dịp cuối đông, đường phố chẳng còn cây nào có hoa hết. Trời Hà Nội hôm đó không khí se lạnh và nắng vàng hơn bao giờ hết, thoáng nghĩ giá mà giờ có một cây hoa Sưa trổ hoa trái mùa trắng rực thì tuyệt biết bao, tự nhiên tôi chỉ tay lên một cây hoa Sưa vẫn còn xanh lá nói với bạn tôi rằng giá mà em ra Hà Nội muộn hơn vài tháng nữa thì sẽ đẹp biết bao. Cô gái bảo trong Nam cũng có cây hoa ấy, họ gọi tên là hoa Tử Đằng. Không hiểu sao mà họ lại nghĩ được một cái tên như thế, quả thật từ có từ Hán Việt để đặt tên cho một loại hoa như vậy nghe cổ kính, thâm trầm.

Vì yêu hoa đành phải lụy hoa nên tôi tra trong mấy sách từ điển xem ý nghĩa của từ Tử Đằng nó có nghĩa gì mới thấy trong mấy cuốn có sách của cụ Thiều Chửu nhắc đến hoa Tử Đằng, tác giả mô tả nó như một giống hoa thuộc họ dây leo, cuốn vào nhau thì gọi là Đằng giống hoa đó có sắc tím thì gọi là Tử: Chữ Tử bên trên là chữ Thử dưới là bộ Ti; Chữ Đằng có bộ thảo đầu – Dùng để đối lập với một giống hoa màu trắng gọi là Ngân Đằng: Chữ Ngân dùng trong ý nghĩa là Bạc. Cách mô tả như vậy so với cây hoa Sưa ngoài Bắc này chẳng ăn nhập gì với nhau cả. Thú thực thì tôi thích chữ Sưa hơn vì nó tạo cảm giác bảng lảng, hoa lại nở đúng và tháng xuân, ban sáng Hà Nội tràn sương mù, nhìn cánh hoa mơ màng và bảng lảng – Tên Sưa nó phải duyên với Hà Nội là vậy.

Ấy thế mà còn một cái tên dân gian – mà tôi nói ra không ít người phải giật mình, nó gợi những kỷ niệm về một tuổi thơ với những trò chơi trẻ con ở Hà Nội.

Hồi bọn tôi còn bé tầm tám chín tuổi cứ chiều chiều ra đến hè phố là lôi được ra bao nhiêu trò chơi. Hồi đó kinh tế khó khăn, không được nhiều đồ chơi như bây giờ, đám con gái thì túm năm tụm ba với quả chuyền, chơi Ô ăn quan… còn con trai thì đá bóng, chọc sấu, kiếm xác ve để đổi cho mấy hàng kẹo mạch nha. Kiếm được cái ống bơ sữa bò thì đục ra lồng dây, rồi bỏ than, dấm lửa quay lòng vòng cho than hồng khói bốc um lên. Ấy vậy mà có đứa nào nghịch ngợm bỏ nắm quả thối vào thế là cứ bốc um lên một cái mùi rất khó chịu, đám con gái đang chơi cứ chạy dạt sang một phía nếu mà có xuôi gió thì không biết trốn đâu để thoát được cái mùi ấy. Lũ con trai phá đám vì đó mà được một trận cười như nắc nẻ.

Những chiếc ống bơ than hồng xoay tròn những vòng khói trắng tuổi thơ.

Ảnh: HHX- Box Sở thích- ttvnol

Một thế hệ mới như chúng tôi hoặc sau chúng tôi chỉ vài năm thôi hầu như không còn biết được trò chơi đó. Vì đồ chơi nhiều rồi, vì nhà nào chỉ biết nhà ấy, vì học hành bộn bài vở, vì đi học đều có người đưa đón…

Cho nên hiếm ai biết là những quả thối ấy chính được đậu từ nhành hoa Sưa trắng muốn thơ mộng nở rộ lên đầu xuân.

Khi tôi biết đến vẻ đẹp của hoa Sưa nở đầu xuân thì tôi đã quên nhúm quả thối ngày còn bé đốt trêu nhau.

Cái quá khứ được nhắc lại thật nghịch ngộ, vì tôi quả quyết rằng đã có hơn một lần sau cơn mưa tôi đứng dưới tán hoa Sưa thấy có một hương thơm thanh khiết, rất dễ chịu.

Ước mơ về một đường phố tràn ngập những cây hoa Sưa ở Hà Nội chưa bao giờ tắt trong tôi, chỉ nghĩ đến sau tết hơn nửa tháng thôi là cả Hà Nội tràn ngập sắc trắng hoa Sưa, những cành cây đậu đầy đặn no nê những chùm hoa trắng làm lòng tôi lại ngợp trong những cảm xúc yêu đương.

Hoa Sưa mơ màng trong buổi sáng – Trinh bạch khi sương tan – Rực rỡ trong nắng trưa – u sầu khi về chiều và bí ẩn trong đêm tối. Đôi nào yêu nhau đã từng đứng dưới gốc Sưa khi có cơn gió thổi qua cây rũ mình cho những cánh hoa lả tả rơi như ban phát cho cặp tình nhân thêm chút thi vị, vòng tay ôm qua eo cô gái vì thế mà chặt hơn, nụ hôn trao cho người mình yêu vì thế mà sâu hơn mà giọt nước mắt khi chia tay cũng vì thế mặn hơn.

Ít có nơi đâu cây hoa Sưa nở tập trung như một góc của công viên Lê nin bên đường Điện Biên Phủ; chẳng nơi nào hoa Sưa lại nở đầy đặn đến tròn lẳn cả cây như những cây hoa trên đường Hoàng Hoa Thám, và khó có thể tìm thấy nét lãng mạn mảnh mai như những gốc cây trên đường Phan Đình Phùng, thảm hoa Sưa cuối đường Trần Hưng Đạo, dăm ban gốc Sưa ở Ký túc xá Mễ Trì…

Ảnh: HHX- Box Sở thích- ttvnol

Tự nhiên tôi lại nghĩ về một hội hoa Sưa tổ chức hàng năm như ở bên Nhật Bản người ta tổ chức cả tuần lễ tết cho hoa Anh Đào

Có lẽ không thể tìm đâu một loại cây nào vừa thay lá, vừa trổ hoa, vừa nảy lộc, vừa tàn trong trọn vẹn một mùa xuân cả. Hoa Sưa thay đổi trong một mùa và thay đổi tính chất trong vòng một năm.

Dẫu hoa Sưa nở chóng vánh – cây Sưa ngược tính nhưng mà có một điểm chung duy nhất là cây hoa Sưa đánh thức những kỷ niệm: Về một mối tình – Về một tuổi thơ.

Những đường quay của ống bơ than hồng tỏa ra vòng khói trắng lặp lại tuần tự đánh thức một mùa hội hoa Sưa trở về.

( Theo blog Thần Anh)